Ziekenhuis van de Toekomst

In de dynamische markt van de gezondheidszorg is het voor Cure+Care consultancy b.v. (C+C) essentieel om te anticiperen op ontwikkelingen en een heldere visie te hebben op hoe het zorglandschap verandert.

Een aantal adviseurs heeft meegewerkt aan het onderzoek wat er gebeurt in de zorg en wat de grote trends betekenen voor de toekomst van het ziekenhuisgebouw. De heren Gerritsen, De Jong en Boudewijns, alle drie lid van het managementteam van C+C, lichten de visie toe. 

Drie grote trends

De drie grote trends die in het onderzoek naar voren komen zijn medische vooruitgang, preventie en eHealth & ICT. ‘Onderling zijn ze sterk verbonden met elkaar’, zegt Gerritsen. ‘De medische vooruitgang levert meer mogelijkheden op voor behandelingen, de kwaliteit ervan neemt toe en de uitkomsten voor de patiënt zijn beter. De trend ‘preventie’ zien wij als een accentverschuiving van hoe gekeken wordt naar zorgverlening. En tot slot zorgen eHealth&ICT er voor dat diagnoses en behandelingen sneller en eenvoudiger kunnen worden gesteld en ingezet.’

Om het beeld aan te scherpen is C+C ook in gesprek gegaan met ziekenhuisbestuurders, medisch specialisten, het (zorg)management en de werkvloer. Daarnaast is gesproken met architecten en economen over bijvoorbeeld de bouw en financiering van vastgoed in de zorg.

Op basis van het onderzoek heeft C+C conclusies getrokken over hoe het zorgproces zich ontwikkelt, wat dit betekent voor de capaciteit van ziekenhuizen en tot slot welke invloed dit heeft op het vastgoed. ‘De juiste volgorde’, zegt Gerritsen, ‘het vastgoed begint bij de zorg en eindigt met de stenen.’

Ontvlechting

C+C heeft gekeken naar de komende 10 tot 15 jaar en van deze trends hun invloed op de diverse onderdelen van het ziekenhuisgebouw beoordeeld. Als we de trends volgen, dan worden volgens C+C de ziekenhuizen kleiner, specialistischer en complexer. Om een goed beeld te kunnen schetsen van de toekomst van het ziekenhuisvastgoed, zijn de activiteiten opgedeeld naar vier schillen: de hotfloor, de fabriek, het kantoor en het hotel.

De Jong: ‘Uit deskstudies kun je de eerste conclusies trekken over wat dit betekent voor het ziekenhuis van de toekomst. Je ziet een ontvlechting ontstaan van deze vier schillen. Het hotel en de fabriek kun je outsourcen of delen met andere ziekenhuizen of (zorg)aanbieders.

De poliklinische activiteiten behoeven daarbij niet per se op dezelfde locatie plaats te vinden en niet alle patiëntcontact hoeft face-to-face te zijn. We zien meer consulten op afstand en een verdere verschuiving van consulten in het ziekenhuis naar de huisartspraktijk.’

De huisvestingsbehoefte van ziekenhuizen zal dus ingrijpend veranderen. In de meest extreme zin blijft per ziekenhuis alleen de hotfloor over, het hightech productiebedrijf. Duidelijk anders dan de huidige situatie dus, waarin alles zich afspeelt in één gebouw.

Gerichte actie

De gevolgen zoals C+C ze beschrijft, vraagt van ziekenhuizen om gericht actie te ondernemen. Regionale verschillen vormen daarin de basis. ‘De trends die op landelijk niveau spelen, vragen om een toegespitste uitwerking per regio. Stedelijke gebieden zijn niet te vergelijken met het buitengebied’, geeft Boudewijns aan. ‘Daar waar activiteiten deels verplaatsen uit het ziekenhuis, zullen regionaal de achterblijvende activiteiten van ziekenhuiszorg opnieuw geclusterd moeten worden om als organisatie gezond te blijven. Wij voorzien dat dit vooral merkbaar wordt voor de algemene ziekenhuizen, omdat bij hen het productieaandeel van deze verplaatsbare zorg het grootst is. Het traditionele algemene ziekenhuis verdwijnt en wordt veel meer een gezondheidscentrum of zorgservicepunt waarin de aandacht voor de patiënt voorop staat. De topklinische en academische ziekenhuizen houden hun kernactiviteiten grotendeels gelijk aan nu, waarbij ze de fysieke capaciteit flink kunnen verminderen.’

Cultuuromslag

Alle drie beseffen dat dit voor de ziekenhuisbestuurders en -professionals een cultuuromslag betekent. Boudewijns: ‘Onze visie biedt een doorkijk naar de toekomst, niet iets wat al op korte termijn gerealiseerd zal zijn. De veranderingen in de zorg dwingen de ziekenhuizen om daar nu al rekening mee te houden. Nu wordt voor een capaciteitsprobleem vaak nog een oplossing gezocht in de fysieke omgeving, maar die oplossing zit in toenemende mate in ICT en in verbetering van de planning en logistiek. Het is onze taak om een integrale oplossing te vinden. Om niet direct de al bedachte fysieke oplossing uit te voeren dus, maar disciplines zoals ICT en capaciteitsmanagement explicieter aan de bouw te verbinden.’

Wil u meer weten over onze toekomstvisie en wat deze voor uw organisatie kan betekenen, dan gaan wij graag het gesprek daarover met u aan.

René Boudewijns
Martijn de Jong
Ron Gerritsen
2018-06-06T12:27:28+00:00